Cách tạo bảng màu hài hòa từ vật liệu tự nhiên

Một bảng màu hài hòa từ vật liệu tự nhiên không bắt đầu bằng quạt màu sơn, mà bắt đầu từ vật liệu khó thay đổi nhất trong nhà: thường là đá lát sàn, mặt bếp hoặc gỗ sàn. Bạn chọn vật liệu chủ đạo trước, đọc sắc độ nền (ấm hay lạnh) của nó, rồi cho các vật liệu còn lại “trả lời” theo sắc độ đó. Làm đúng trình tự này, căn nhà sẽ liền mạch dù dùng nhiều chất liệu khác nhau.

Vì sao vật liệu tự nhiên cần cách phối màu riêng

Sơn là màu phẳng, đồng đều. Vật liệu tự nhiên thì không: một tấm marble trắng có nền trắng, vân xám, đôi khi ánh vàng; một tấm gỗ sồi có vân sáng tối và ánh hồng hay vàng tùy cách hoàn thiện. Khi đặt cạnh nhau, những “màu phụ” này mới là thứ quyết định chúng hợp hay lệch.

Vì vậy, thay vì hỏi “màu này có hợp màu kia không”, hãy hỏi “sắc độ nền của hai vật liệu này có cùng hướng không”.

Đọc sắc độ nền: kỹ năng quan trọng nhất

Mỗi vật liệu tự nhiên đều có xu hướng nghiêng về một phía:

• Nghiêng ấm: travertine màu kem, đá vôi màu be, gỗ óc chó, gỗ teak, đồng thau, mây tre, vải lanh mộc.
• Nghiêng lạnh: marble trắng vân xám, đá phiến xám xanh, granite đen, thép không gỉ, bê tông mài.
• Trung tính linh hoạt: gỗ sồi tẩy nhạt, đá vôi xám nhạt, terrazzo nền trắng hạt hỗn hợp.

Cách kiểm tra đơn giản: đặt mẫu vật liệu lên tờ giấy trắng tinh dưới ánh sáng ban ngày. Nếu mẫu trông hơi vàng, hồng, cam so với giấy, đó là nền ấm. Nếu trông hơi xanh, xám, tím, đó là nền lạnh.

Chọn một vật liệu làm “nhạc trưởng”

Trong mỗi không gian, hãy để một vật liệu đóng vai chủ đạo, thường là vật liệu có diện tích lớn hoặc giá trị cao nhất. Ví dụ:

• Phòng khách có sàn travertine: nhạc trưởng là tông kem ấm.
• Bếp có đảo marble trắng vân xám: nhạc trưởng là trắng lạnh với vân xám.
• Phòng ngủ sàn gỗ óc chó: nhạc trưởng là nâu ấm đậm.

Các vật liệu khác hoặc cùng hướng sắc độ, hoặc là trung tính linh hoạt. Nếu muốn tạo tương phản, tương phản về độ sáng tối hay bề mặt, không phải về sắc độ nền.

Quy tắc chia tỷ lệ 60-30-10 áp dụng cho chất liệu

Quy tắc 60-30-10 quen thuộc trong phối màu cũng dùng được cho vật liệu:

Đây là tỷ lệ tham khảo, không phải công thức cứng. Mục đích là tránh tình trạng ba, bốn vật liệu “nặng ký” cùng tranh vai chính.

Phối đá với gỗ: cặp đôi phổ biến nhất

Đá và gỗ gần như luôn xuất hiện cùng nhau trong nhà cao cấp. Một vài nguyên tắc giúp chúng ăn ý:

• Marble trắng lạnh hợp với gỗ sồi tẩy nhạt, gỗ tần bì, hoặc gỗ óc chó đậm để tạo tương phản sáng tối.
• Travertine, đá vôi ấm hợp với gỗ teak, gỗ sồi tự nhiên, mây tre.
• Đá đen, granite tối hợp với gỗ có vân rõ, màu mật ong, để căn phòng không bị lạnh.

Cách ghép đá và gỗ ở cấp độ chi tiết như mép nối, độ dày, bề mặt được phân tích trong bài kết hợp đá cẩm thạch với gỗ.

Vải, kim loại và cây xanh: lớp hoàn thiện

Sau khi đá và gỗ đã định hướng, các vật liệu mềm và kim loại giúp bảng màu có chiều sâu:

• Vải: lanh, bông, len mộc có màu tự nhiên, ít khi lệch tông. Chọn màu vải lấy từ vân phụ của đá, ví dụ màu xám của vân marble cho rèm, gối.
• Kim loại: đồng thau, đồng đỏ đi với nền ấm; inox, chrome, đen mờ đi với nền lạnh. Một không gian có thể có hai loại kim loại nhưng nên có một loại chính.
• Cây xanh: màu xanh của lá là cầu nối hiếm hoi hợp với cả nền ấm lẫn lạnh, giúp làm mềm những không gian nhiều đá.

Ánh sáng thay đổi bảng màu như thế nào

Cùng một mẫu đá, dưới đèn vàng 2700K sẽ ấm hơn hẳn so với dưới đèn trắng 4000K. Đây là lý do nhiều người mua mẫu ở showroom rồi thấy “khác hẳn” khi lắp về nhà. Trước khi chốt bảng màu, hãy mang mẫu về đặt ở vị trí thật, xem vào buổi sáng, chiều và tối với đèn bạn định dùng. Bài kỹ thuật chiếu sáng cho nội thất đá tự nhiên đi sâu hơn vào việc chọn nhiệt độ màu và góc chiếu.

Làm bảng mẫu vật liệu trước khi thi công

Các nhà thiết kế thường làm một “bảng mẫu” (material board) đặt tất cả vật liệu thật cạnh nhau. Bạn có thể tự làm:

1. Xin mẫu nhỏ của đá, gỗ, gạch, vải, sơn (sơn lên tấm bìa cứng).
2. Sắp xếp theo tỷ lệ diện tích tương đối, vật liệu nền to nhất.
3. Đặt bảng ở phòng thật, chụp ảnh ở nhiều thời điểm trong ngày.
4. Loại bỏ vật liệu nào làm bạn thấy “chói” hoặc “lạc” khi nhìn tổng thể.

Một tấm bảng như vậy tốn ít công sức nhưng giúp bạn tránh những quyết định khó sửa như lát sai màu sàn.

Những lỗi phổ biến khi phối vật liệu tự nhiên

• Quá nhiều loại đá trong một không gian: mỗi loại đá đều có vân và cá tính riêng. Hai loại thường là đủ, ba loại cần rất khéo.
• Gỗ “gần giống” nhau: hai loại gỗ hơi khác màu đặt cạnh nhau trông như lỗi. Hãy chọn cùng một loại hoặc tương phản rõ rệt.
• Bỏ qua sắc độ nền của sơn tường: trắng ánh xanh cạnh travertine kem dễ làm đá trông bẩn. Chọn trắng ngà, trắng ấm cho nền đá ấm.
• Dùng đá nhiều vân đậm cho mọi bề mặt: mắt người cần chỗ nghỉ. Kết hợp đá vân mạnh với bề mặt trơn.

Ví dụ ba bảng màu dễ áp dụng

Ấm áp kiểu Địa Trung Hải

Sàn travertine kem, tường trắng ngà, gỗ sồi tự nhiên, vải lanh màu cát, điểm nhấn đồng thau và gốm đất nung.

Thanh lịch hiện đại

Marble trắng vân xám, gỗ óc chó, vải len xám, kim loại đen mờ. Đá vôi xám nhạt có thể thay marble cho sàn nếu muốn mềm hơn; bài ứng dụng đá vôi trong kiến trúc và nội thất có thêm gợi ý.

Mộc mạc nhiệt đới

Đá phiến xám, gỗ teak, mây tre, vải bông trắng, nhiều cây xanh lá lớn. Hợp với nhà vườn và biệt thự nghỉ dưỡng.

Khi bạn coi vật liệu là “màu” và tôn trọng sắc độ nền của chúng, bảng màu sẽ tự nhiên trở nên hài hòa mà không cần quá nhiều màu sơn.