Cách tẩy vết ố trên đá cẩm thạch mà không làm hại đá

Để tẩy vết ố trên đá cẩm thạch an toàn, việc đầu tiên là xác định đó có thật sự là vết ố hay không. Vết ố là chất bẩn ngấm vào trong đá, làm mặt đá sẫm hoặc đổi màu; cách xử lý là kéo chất bẩn ra bằng phương pháp đắp bột hút (poultice). Vết mờ axit lại là bề mặt đá bị ăn mòn, trông như vệt mờ, sần; cách xử lý là đánh bóng lại chứ không phải tẩy. Nhầm hai loại này là lý do phổ biến khiến người dùng làm hỏng marble khi cố “tẩy” một vết không thể tẩy.

Phân biệt vết ố và vết mờ axit

Một vết có thể vừa ố vừa mờ, ví dụ rượu vang đỏ đọng lâu. Khi đó xử lý vết ố trước, rồi đánh bóng phần mờ sau.

Nguyên tắc an toàn trước khi bắt đầu

• Luôn thử phương pháp ở góc khuất trước.
• Bắt đầu bằng phương pháp nhẹ nhất: nước ấm và chất tẩy pH trung tính.
• Không chà mạnh bằng miếng rửa bát, giấy nhám hay bột tẩy mài mòn.
• Không trộn các hóa chất với nhau, đặc biệt các chất tẩy gia dụng, vì có thể sinh khí độc.
• Đeo găng tay, mở cửa thông thoáng khi dùng dung môi.
• Với đá đắt tiền hoặc vết lớn, cân nhắc gọi thợ chuyên nghiệp ngay từ đầu.

Phương pháp đắp bột hút (poultice)

Đây là phương pháp cơ bản để xử lý hầu hết vết ố. Nguyên lý: một lớp bột thấm hút trộn với dung dịch tẩy phù hợp được đắp lên vết, dung dịch thấm vào đá hòa tan chất bẩn, rồi khi khô, bột kéo chất bẩn ra ngoài.

1. Chuẩn bị bột: dùng bột thấm như baking soda, bột đất diatomit, bột talc trắng hoặc giấy ăn trắng không in màu.
2. Trộn với dung dịch: chọn dung dịch theo loại vết (xem phần dưới), trộn thành hỗn hợp sệt như bơ đậu phộng.
3. Đắp: làm ẩm vết bằng dung dịch, đắp lớp bột dày khoảng vài milimet, phủ rộng hơn vết một chút.
4. Phủ màng: phủ màng bọc thực phẩm, dán băng dính quanh mép, chọc vài lỗ nhỏ để bột khô từ từ.
5. Chờ: để từ một đến hai ngày cho bột khô hoàn toàn. Bột khô mới kéo được chất bẩn.
6. Gỡ và rửa: gỡ màng, cạo bột bằng dao nhựa, lau sạch bằng nước, lau khô.
7. Lặp lại nếu cần: vết lâu ngày có thể cần vài lần đắp.

Chọn dung dịch theo từng loại vết

Vết dầu mỡ, mỹ phẩm

Dầu ăn, bơ, kem dưỡng tạo vết sẫm màu. Trộn bột thấm với dung môi như acetone hoặc cồn, hoặc dùng baking soda trộn nước với vết nhẹ. Dung môi bay hơi nhanh nên phủ màng kín hơn.

Vết hữu cơ: cà phê, trà, rượu, nước trái cây, lá cây

Thường để lại vết nâu hồng. Với marble màu sáng, có thể dùng hydro peroxit nồng độ thấp (loại bán ở hiệu thuốc) trộn với bột thấm. Thử kỹ ở chỗ khuất vì có thể làm nhạt màu đá tối. Vết hữu cơ ngoài trời đôi khi tự mờ dần dưới nắng sau khi nguồn gây bẩn được loại bỏ.

Vết mực, bút

Marble sáng màu: hydro peroxit nồng độ thấp. Marble tối màu: acetone hoặc cồn. Lau thấm, không chà làm loang.

Vết gỉ sét

Màu cam nâu do vật kim loại để lâu trên đá ẩm, hoặc do gỉ từ lưới thép, vữa phía sau. Đây là vết khó, cần sản phẩm tẩy gỉ chuyên dụng cho đá. Không dùng chất tẩy gỉ thông thường vì thường có axit, làm hỏng marble.

Vết nước, vòng cốc

Vệt trắng do khoáng chất trong nước đọng lại. Nếu chỉ là cặn bám trên mặt, lau bằng khăn ẩm và chà nhẹ bằng khăn khô có thể đủ. Nếu là vết mờ do axit trong đồ uống, cần đánh bóng.

Rêu, mốc

Thường ở khu tắm, ban công. Dùng sản phẩm diệt rêu mốc dành cho đá. Thuốc tẩy chứa clo pha loãng đôi khi được dùng cho đá sáng màu, nhưng chỉ khi nhà sản xuất chất bảo vệ đá cho phép và không bao giờ trộn với chất tẩy khác.

Xử lý vết mờ axit

Vết mờ nhẹ trên marble bóng có thể xử lý bằng bột đánh bóng chuyên dụng cho marble: rắc bột, thêm chút nước, đánh bằng khăn mềm hoặc miếng đánh bóng gắn máy khoan tốc độ thấp, cho đến khi độ bóng trở lại. Vết sâu, rộng hoặc trên mặt bếp mài mờ nên để thợ mài xử lý, vì đánh không đều sẽ để lại mảng bóng khác màu.

Những thứ tuyệt đối không dùng trên marble

• Giấm, chanh, nước tẩy bồn cầu, nước tẩy cặn vôi có axit.
• Chất tẩy dạng bột hoặc kem có hạt mài mòn.
• Miếng cọ kim loại, giấy nhám.
• Chất tẩy gỉ thông thường.
• Các “mẹo dân gian” chưa thử như cola, kem đánh răng có hạt.

Sau khi tẩy: phủ bảo vệ

Quá trình tẩy, đặc biệt với dung môi, có thể làm yếu lớp chống thấm cũ. Sau khi vết đã sạch và đá khô hoàn toàn, nên phủ lại chất chống thấm cho khu vực đó, theo hướng dẫn trong bài niêm phong và bảo vệ bề mặt đá cẩm thạch. Một lớp bảo vệ tốt giúp lần sau chất lỏng đọng trên mặt lâu hơn, cho bạn thời gian lau trước khi thành vết.

Phòng hơn chữa

• Lau ngay khi đổ, thấm chứ không chà.
• Dùng lót cốc, khay cho chai dầu, lọ gia vị, mỹ phẩm.
• Không để vật kim loại ướt trên đá.
• Kiểm tra độ chống thấm định kỳ.

Với mặt bếp marble, thói quen sử dụng quan trọng không kém; xem thêm trong bài chọn đá cẩm thạch cho mặt bàn bếp. Lịch chăm sóc tổng thể cho các bề mặt cao cấp trong nhà có trong cẩm nang bảo dưỡng bề mặt cao cấp.